Potočnjak ili vrbica je višegodisnja zeljasta dlakava biljka uspravnog četvrtastog stabla visokog do 1 metar. Korenje je kratko, drvenasto. Listovi su naspramni, sedeći, pokriveni dlačicama, narocito po krajevima i duz nerava. Donji listovi su krupniji, duguljasto elipticni, gornji listovi vrbice su sitniji, uzano trouglasto-lancelasti. Liče na listove vrbe pa otuda i jedan od naziva. Cvetovi su složeni u metličaste cvasti na vrhu stabljike. Ima 6 kruničnih listića, crvene, crvenoljubičaste ili roze boje. Potočnjak cveta od juna do jeseni.
Potoĉnjak ili vrbica raste u umerenim krajevima severne polulopte: u Evropi, na severu od Škotske i Skandinavije, na balkanskom poluostrvu, u Rusiji, Severnoj i Južnoj Americi, Australiji. Kod nas raste u šipražjima i blizu vodotokova, kanala, oko jaraka, na vlaznim šumskim proplancima, dolinama i drugim mestima do 1000 m nadmorske visine.
Lekoviti delovi vrbice ili potoĉnjaka su gornji delovi stabljike (Herba Salicariae)
Vreme branja je od jula do avgusta kada je biljka u cvetu.
Biljke se beru tako što se režu vršni delovi biljke sa listovima i cvetovima.
Kod nas postoje jos tri vrste koje nisu proucene pa prilikom branja treba voditi računa o pridržavanju opisa izgleda biljke koji smo vam naveli na početku teksta.
Sakupljena herba biljke se suši u provetrenoj prostoriji u hladovini ili u susari na temperaturi od najviše 40 stepeni.
Sastav vrbice: do 10% tanina, pektin, malo etericnog ulja, sluz, karate, gume, flavon, masne kiseline, organske kiseline, njihove soli itd. Utvrdjena je antibakterijska aktivnost biljke.
Sušenjem biljke dobija se 1 kg suve biljke od oko 5 kg sveže
Vrbica ima protivupalno dejstvo na proliv, dizenteriju, katar želuca i creva, kod kolika želuca i creva i hemoroida. Ima i snažno stežuće (adstrigeno) dejstvo na povredjenu površinu kože i sluzikože.
Sok vrbice se koristi za impregnaciju ribarskih mreza koje tada ne trunu i postaju izdržljive i čvrste.
Ona je odlična medonosna, ali i prelepa dekorativna biljka za naše vrtove gde se zbog svoje visine stavlja iza nižih cvetnica.
Čaj od vrbice se priprema tako što 2 – 3 kašike usitnjene biljke prelijete sa pola litra roključale vode i posle hladjenja hladjenja se procedi i pije dva dana ravnomerno u gutljajima.